Конституция – кез келген мемлекеттің құқықтық жүйесінің өзегі, тәуелсіздігінің басты нышаны және қоғамдық тұрақтылықтың берік кепілі. Ол жай ғана заңдар жинағы емес, мемлекеттің болмысын айқындайтын, халықтың ерік-жігерін білдіретін, елдің бүгінгі бағыты мен болашақ бағдарын белгілейтін тарихи әрі саяси маңызы зор құжат. Конституцияның құндылығы оның қағидаттарында ғана емес, сол қағидаттардың қоғам өмірінде нақты жүзеге асуында көрініс табады.
Қазақстан Республикасының Конституциясы – мемлекеттілігіміздің берік іргетасы, тәуелсіздігіміздің құқықтық негізі. Ол еліміздің егемендігін нығайтып, мемлекеттік басқару жүйесін қалыптастырып, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың басты тетігіне айналды. Конституцияда бекітілген «Қазақстан Республикасының ең қымбат қазынасы – адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары» деген қағида мемлекеттің басты мақсаты адам игілігі мен оның қадір-қасиетін қорғау екенін айқын көрсетеді.
Конституцияның басты миссиясы – мемлекет пен қоғам арасындағы құқықтық тепе-теңдікті сақтау. Ол билік органдарының өкілеттіктерін айқындап қана қоймай, олардың қызметіне құқықтық шектеулер белгілейді. Заң үстемдігі орныққан мемлекетте ешбір азамат заңнан жоғары тұрмайды, ал мемлекеттік органдар өз қызметін Конституция мен заң талаптарына сәйкес жүзеге асыруға міндетті. Бұл – әділетті қоғам қалыптастырудың, азаматтардың мемлекетке деген сенімін арттырудың және қоғамдық келісімді нығайтудың негізгі шарты.
Ата Заңның тағы бір маңызды қыры – адам құқықтары мен бостандықтарының қорғалуы. Әрбір азаматтың өмір сүруге, білім алуға, еңбек етуге, пікірін еркін білдіруге және заңды мүдделерін қорғауға құқығы бар. Алайда құқықпен қатар жауапкершілік те жүреді. Қоғамның тұрақты дамуы әр азаматтың өз құқығын құрметтеуімен қатар, өзгенің құқығына нұқсан келтірмеуінен, заң талаптарын сақтауынан және ортақ мүддеге адал қызмет етуінен басталады.
Конституция – тек мемлекеттік институттардың қызметін реттейтін құжат емес, ол – қоғамның құқықтық мәдениетін қалыптастыратын маңызды құрал. Заңды құрметтеу, азаматтық жауапкершілік, қоғамдық тәртіп пен өзара сыйластық секілді құндылықтар әр адамның күнделікті өмірінен көрініс табуы тиіс. Өйткені Конституцияның шынайы күші оның мәтінінде ғана емес, оны басшылыққа алатын азаматтардың санасында, ұстанымында және іс-әрекетінде жатыр.
Әсіресе, жас ұрпақтың Ата Заңның мәні мен маңызын терең түсінуі ерекше маңызды. Себебі бүгінгі білімді, саналы әрі отаншыл жастар – ертеңгі мемлекеттің тірегі. Конституциялық сауаттылық жас азаматтардың өз құқықтарын білуіне, міндеттерін адал орындауына, қоғамдағы өзгерістерге бейжай қарамауына ықпал етеді. Өз құқығын білетін, заңды құрметтейтін және ел тағдырына жауапкершілікпен қарайтын ұрпақ қана мемлекеттің тұрақты дамуына үлес қоса алады.
Елдің өркендеуі ең алдымен заңның үстемдігіне, әділдік қағидаттарының сақталуына және азаматтардың бірлігіне байланысты. Конституция осы құндылықтардың барлығын бір арнаға тоғыстырып, мемлекет дамуының құқықтық бағдарын белгілейді. Сондықтан Ата Заңға құрмет – мемлекеттілікке құрмет, ал оның талаптарын сақтау – Отан алдындағы азаматтық парыз.
Қорытындылай келе, Конституция – өткеннің тарихи тәжірибесін, бүгіннің жауапкершілігін және болашақтың үмітін сабақтастырған ұлы құндылық. Оның әрбір қағидасы елдің тұтастығын, халықтың бірлігін және азаматтардың еркіндігін қорғауға бағытталған. Конституцияны құрметтеу – тек заң талаптарын орындау емес, әділетті, өркениетті әрі қуатты мемлекет құру жолындағы ортақ ұстаным.
Ата Заңның абыройы биік, заңның үстемдігі берік, азаматтардың құқығы қорғалған елдің болашағы да жарқын болмақ. Өйткені мықты мемлекет ең алдымен мықты заңға, ал мықты заң саналы қоғам мен жауапты азаматтарға сүйенеді.
Ләззат Қасымбекова,
директор — бас редактор.