Құрылтай депутаттарының сайлауы – заңмен белгіленген талаптар мен рәсімдерге сәйкес ұйымдастырылатын маңызды қоғамдық-саяси науқан. Сайлау процесінің әр кезеңі Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына негізделіп өткізіледі. Бұл сайлаудың ашықтығын, жариялылығын және әділдігін қамтамасыз ететін басты қағидалардың бірі болып табылады.
Сайлауды ұйымдастыру жұмыстары сайлау тағайындалған күннен бастап кезең-кезеңімен жүзеге асырылады. Ең алдымен сайлау комиссиялары құрылып, олардың қызметі заң талаптарына сәйкес ұйымдастырылады. Комиссия мүшелері сайлау процесін өткізуге қатысты барлық рәсімдердің заңға сәйкес орындалуына жауап береді.
Ұйымдастыру кезеңінде сайлау учаскелерінің дайындығы ерекше назарда болады. Учаскелер қажетті құрал-жабдықтармен қамтамасыз етіліп, дауыс беру кабиналары, жәшіктер және ақпараттық материалдар дайындалады. Сонымен қатар мүмкіндігі шектеулі азаматтардың дауыс беруіне қолайлы жағдай жасау мәселесі де назардан тыс қалмайды.
Сайлау комиссиялары азаматтарды ақпараттандыру жұмыстарын да жүйелі түрде жүргізеді. Тұрғындарға дауыс беру күні, сайлау учаскелерінің орналасқан жері, дауыс беру тәртібі және сайлаушылардың құқықтары жөнінде ресми ақпараттар ұсынылады. Мұндай жұмыстар халықтың сайлау туралы толық әрі дұрыс ақпарат алуына мүмкіндік береді.
Сайлау процесінде ашықтық қағидаты ерекше орын алады. Заңда көзделген жағдайларда байқаушылар мен бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері сайлау барысын бақылауға қатыса алады. Бұл сайлау рәсімдерінің жария әрі заң талаптарына сай өтуіне ықпал етеді.
Дауыс беру аяқталғаннан кейін сайлау комиссиялары белгіленген тәртіппен дауыстарды санап, хаттамаларды рәсімдейді. Барлық рәсімдер заң талаптарына сай жүргізіліп, нәтижелері ресми түрде жарияланады.
Құрылтай депутаттарының сайлауын ұйымдастырудағы басты мақсат – әрбір азаматтың сайлау құқығын толық жүзеге асыруына мүмкіндік жасап, әділ әрі ашық сайлау өткізуді қамтамасыз ету. Осы талаптардың сақталуы қоғамның сайлау нәтижесіне деген сенімін нығайтып, демократиялық қағидаттардың орнығуына қызмет етеді.