
Әділдік пен теңдік – қоғамның тұрақты дамуына негіз болатын маңызды құндылықтар. Әр адамның құқығы құрметтеліп, заң талаптары баршаға бірдей қолданылған жағдайда ғана азаматтардың мемлекетке деген сенімі нығайып, қоғамдық келісім беки түседі.
Құқықтық мемлекеттің басты ерекшелігі – заңның үстемдігі мен адам құқықтарының қорғалуы. Конституция осы қағидаттарды бекітіп, мемлекеттік органдардың қызметі мен азаматтардың өзара қарым-қатынасына құқықтық негіз қалыптастырады. Заң алдында теңдік қағидаты әр адамның құқықтары мен бостандықтарының бірдей құрметтелуін көздейді.
Әділдік ұғымы қоғам өмірінің барлық саласында маңызды орын алады. Білім беру жүйесінде әр баланың сапалы білім алуына мүмкіндік жасау, еңбек саласында қызметкерлердің құқықтарын сақтау, мемлекеттік қызмет көрсету кезінде азаматтарға тең көзқарас таныту – осы құндылықтың нақты көріністері.
Қоғамдағы тең мүмкіндіктер адамның қабілеті мен еңбегіне қарай дамуына жол ашады. Әр азаматтың білім алуына, кәсіби маман ретінде қалыптасуына және өз әлеуетін жүзеге асыруына жағдай жасау әлеуметтік тұрақтылықты нығайтуға ықпал етеді. Бұл ретте әлеуметтік қолдауды қажет ететін азаматтарға назар аудару да маңызды.
Әділ қоғам қалыптастыруда мемлекеттік органдардың жауапкершілігі ерекше. Қабылданатын шешімдердің заңға сәйкес болуы, мемлекеттік қызметтердің қолжетімділігі және азаматтардың өтініштеріне объективті қарау – халық сенімін арттыратын негізгі факторлар. Мемлекеттік органдардың ашық жұмыс істеуі қоғамдағы өзара түсіністік пен жауапкершілікті күшейтеді.
Сонымен қатар әділдік тек мемлекеттік деңгейде қамтамасыз етілетін құндылық емес. Ол әр адамның күнделікті әрекетінен басталады. Өзгелердің құқықтарын құрметтеу, кемсітушілікке жол бермеу, қоғамдық ортада адал әрекет ету және өз міндеттерін орындау – әділетті қоғамның қалыптасуына қосылатын үлес.
Жас ұрпақтың бойында әділдікке деген ұстанымды қалыптастыру да маңызды. Балалар мен жастарға заңды құрметтеуді, өзгенің пікірін тыңдауды және мәселелерді бейбіт жолмен шешуді үйрету олардың азаматтық жауапкершілігін арттырады.
Әділдік пен теңдік орныққан қоғамда әр азамат өзін қауіпсіз сезініп, болашағына сеніммен қарай алады. Сондықтан осы қағидаттарды сақтау мен дамыту – мемлекет пен қоғамның ортақ міндеті.
Конституцияда бекітілген құқықтар мен бостандықтарды құрметтеу, заң үстемдігін қамтамасыз ету және әр адамға тең мүмкіндік қалыптастыру – әділетті әрі тұрақты қоғам құрудың берік негізі.
