ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ЗАМАНЫ: БІЛІМНІҢ МӘНІ ӨЗГЕРМЕЙДІ, ОҒАН ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАП ӨСЕДІ

Технологияны меңгерген ұрпақ қана жаңа дәуірдің мүмкіндіктерін тиімді пайдалана алады

Бүгінгі әлем бұрын-соңды болмаған жылдамдықпен өзгеріп келеді. Кеше ғана таңсық көрінген технологиялар бүгінде күнделікті өміріміздің бір бөлігіне айналды. Ақпаратты іздеу, мәтін әзірлеу, есептеу, жобалау, өндірісті басқару секілді көптеген жұмыс түрінде жасанды интеллектінің мүмкіндігі кеңейіп келеді. Бұл өзгеріс білім беру жүйесіне де жаңа талаптар қойып отыр.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына биылғы Жолдауында цифрлық экономиканы қалыптастыру мен жасанды интеллектіні кеңінен енгізуге басымдық берілуі – уақыт талабына берілген жауап. Өйткені технологиялық жаңғырудың негізінде адами капитал, білім мен кәсіби біліктілік тұрады.

Меніңше, бұл міндеттің орындалуында техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарының орны ерекше. Себебі колледждер – экономиканың нақты салаларына қажетті мамандар даярлайтын маңызды буын. Бүгінгі студент ертең өндірісте, құрылыста, энергетикада, ауыл шаруашылығында немесе қызмет көрсету саласында еңбек етеді. Сондықтан оның технологиялық өзгерістерге бейім болуы аса маңызды.

Жасанды интеллектіні білім беру үдерісіне енгізу дегеніміз – дәстүрлі оқытуды толықтай алмастыру емес. Керісінше, оқытудың мүмкіндіктерін кеңейту, студенттің ізденісін арттыру, күрделі тақырыптарды түсіндірудің жаңа тәсілдерін қолдану. Мәселен, болашақ техникалық мамандар өндірістік үдерістерді модельдеуде, есептеулер жүргізуде, ақпаратты талдауда цифрлық құралдарды пайдалана алады. Бұл олардың теориялық білімін тәжірибемен ұштастыруына көмектеседі.

Алайда жасанды интеллектінің мүмкіндігін пайдаланумен қатар, оның шектеулерін де түсіну қажет. Дайын жауапты көшіріп алу білім алғанмен бірдей емес. Студент ақпаратты тексеруді, салыстыруды, талдауды және өз бетінше қорытынды жасауды үйренуі керек. Технология адамның ойлау қабілетін алмастырмай, оны дамытуға қызмет еткенде ғана пайдасын тигізеді.

Осы тұрғыдан алғанда, оқытушының рөлі де өзгереді. Бұрын білім беруші негізгі ақпарат көзі болса, қазір ол студентке ақпараттың ішінен қажеттісін таңдауға, оны дұрыс пайдалануға және нақты мәселені шешуге бағыт-бағдар беретін тәлімгерге айналып келеді. Бұл педагогтан үздіксіз ізденісті, жаңа технологияларды меңгеруді және кәсіби біліктілігін жетілдіруді талап етеді.

Тағы бір назар аударатын мәселе – цифрлық мүмкіндіктерге қолжетімділік. Қала мен ауылдағы білім беру ұйымдарының материалдық-техникалық базасы, интернет сапасы, заманауи жабдықтармен қамтамасыз етілу деңгейі бірдей бола бермейді. Егер біз технологиялық тұрғыдан дамыған мемлекет құруды мақсат етсек, білім алушылардың қай жерде тұратынына қарамастан, сапалы цифрлық білім алуына жағдай жасауымыз керек.

Сонымен қатар жасанды интеллектіні пайдалану мәдениетін қалыптастыру да маңызды. Авторлық құқықты сақтау, жеке деректерді қорғау, ақпараттың шынайылығын тексеру, технологияны жауапкершілікпен қолдану – бүгінгі білім алушы меңгеруге тиіс дағдылар.

Жаңа дәуірдің маманы тек диплом иесі болмауы керек. Ол өзгеріске бейім, өз саласын терең білетін, жаңа технологияны меңгеретін және өмір бойы білім алуға дайын азамат болуы қажет. Өйткені бүгін алған білім ертең жеткіліксіз болуы мүмкін, ал іздену мен үйрену қабілеті адамды үнемі алға жетелейді.

Жасанды интеллект дәуірінде басты құндылық – адамның білімі, ойлау қабілеті және жауапкершілігі. Технология қанша дамыса да, оның бағытын айқындайтын адам болып қала береді. Сондықтан бүгінгі міндет – жастарды тек жаңа құралдарды пайдалануға емес, сол құралдар арқылы қоғамға пайда әкелуге үйрету.

Болашаққа дайындық аудиториядан басталады. Ал бүгін сапалы білім алған, технологияны дұрыс меңгерген жас маман – ертеңгі ел экономикасының тірегі.

Дәуболат Нүсіпов,

Ақсу агротехникалық колледжінің директоры.

Мәліметпен бөлісу: