
Жергілікті биліктің жұмысы нақты нәтижемен және азаматтардың күнделікті өміріндегі өзгерістермен бағалануға тиіс
Мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігі ең алдымен оның халықтың сұранысына қаншалықты жауап бере алатынымен өлшенеді. Азамат үшін мемлекеттік органның атауы немесе құрылымы емес, сол мекеменің нақты мәселесін шешуге қаншалықты көмектескені маңызды. Осы тұрғыдан алғанда, жергілікті атқарушы органдардың жауапкершілігі айрықша.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың биылғы Қазақстан халқына Жолдауында мемлекеттік аппараттың жұмыс тиімділігін арттыру, басқару құрылымын жаңғырту, қағазбастылықты қысқарту және цифрлық технологияларды кеңінен пайдалану мәселелеріне ерекше назар аударылды. Бұл міндеттер жергілікті басқару жүйесі үшін де маңызды бағдар болып саналады.
Өйткені халықпен күнделікті байланыста жұмыс істейтін – жергілікті әкімдік. Тұрғындарды жолдың жағдайы, ауызсу, жарық, қоғамдық көлік, абаттандыру, тұрғын үй, әлеуметтік көмек және басқа да мәселелер толғандырады. Осындай сұраныстарға уақытылы әрі сапалы жауап беру – жергілікті биліктің негізгі міндеттерінің бірі.
Басқару жүйесін жетілдіру дегеніміз тек құрылымдық өзгерістер енгізу емес. Ең алдымен, жұмыстың мазмұнын өзгерту қажет. Әрбір тапсырманың нақты орындаушысы, мерзімі және нәтижесі болуы керек. Қабылданған шешімнің орындалуы бақылауда болып, оның нәтижесі тұрғындарға түсінікті түрде жеткізілуі тиіс.
Мемлекеттік қызметтегі цифрландырудың да негізгі мақсаты осыған саяды. Заманауи технологиялар азаматтардың уақытын үнемдеп, мемлекеттік қызметтерді алу үдерісін жеңілдетуге мүмкіндік береді. Жасанды интеллект пен деректерді талдау құралдарын қолдану басқарушылық шешімдердің сапасын арттыруға да ықпал ете алады. Алайда цифрлық жүйелер адаммен тікелей қарым-қатынасты толық алмастырмауы керек. Өйткені әрбір өтініштің артында нақты адамның мәселесі, отбасының сұранысы немесе шешімін күткен қоғамдық қажеттілік тұрады.
Жергілікті басқаруда алдын ала жоспарлау мен халықтың пікірін ескеру де маңызды. Мысалы, белгілі бір аумақта әлеуметтік нысан салу немесе инфрақұрылымды жаңарту мәселесі көтерілсе, алдымен тұрғындардың нақты қажеттілігі зерделенуі керек. Қоғамдық тыңдаулар, кездесулер мен өтініштерді талдау осы мақсатқа қызмет етеді.
Тағы бір маңызды мәселе – мемлекеттік қызметшінің жеке жауапкершілігі. Әрбір басшы өз саласындағы жағдайды біліп қана қоймай, мәселенің шешілуіне тікелей ықпал етуге тиіс. Қызметтік міндетті орындау қағаз жүзіндегі есеппен шектелмеуі керек. Нақты нәтиже, уақытылы әрекет және азаматтардың өтінішіне байыппен қарау – кәсіби басқарудың басты белгілері.
Сонымен бірге ашықтық пен кері байланыстың орны ерекше. Тұрғындар атқарылып жатқан жұмыстар туралы толық әрі түсінікті ақпарат алуы қажет. Ал айтылған ұсыныс пен сын назардан тыс қалмауы тиіс. Халықтың пікірін тыңдау – басқару жұмысына кедергі емес, керісінше, шешім қабылдаудың сапасын арттыратын мүмкіндік.
Әрине, барлық мәселені бір мезетте шешу мүмкін емес. Кейбір жобалар уақыт пен қаржыны, кейбірі бірнеше мекеменің үйлесімді жұмысын қажет етеді. Бірақ мұндай жағдайда да тұрғындарға мәселенің жай-күйін түсіндіріп, қандай жұмыс жүргізіліп жатқанын ашық айту маңызды. Сенім осындай жүйелі қарым-қатынас арқылы қалыптасады.
Жолдауда белгіленген міндеттерді жүзеге асыруда жергілікті атқарушы органдардың қызметі үлкен рөл атқарады. Себебі мемлекеттік саясаттың нақты нәтижесі өңірлерде, ауылдар мен қалаларда көрініс табады. Халықтың тұрмыс сапасын жақсарту, қоғамдық мәселелерді шешу және қолайлы орта қалыптастыру – күнделікті әрі үздіксіз жұмысты талап етеді.
Мемлекеттік басқарудың түпкі мақсаты – азаматқа қызмет ету. Сондықтан әрбір қабылданған шешімнің артында халықтың мүддесі тұруы керек. Халық сенімі сөзбен емес, іспен қалыптасады. Ал сенімге ие болған басқару жүйесі ғана ел дамуының ортақ мақсатына лайықты үлес қоса алады.
Амандос САБЫРБАЕВ,
аудан әкімінің орынбасары.
